Het ophalen en afvoeren van menselijk vuil was een groot probleem. Riolering bestond nog niet. De huizen aan de grachten en het Spaarne waren meestal voorzien van een privaat of secreet (toilet) dat direct loosde op het water (zie links op de afbeelding). Bovendien stonden er op de bruggen en langs de stadsmuren tonnen of emmers die in de gracht of in gezamenlijke beerputten of beerkuilen werden geleegd. Dit soort kuilen was echter vaak erg primitief, en de inhoud sijpelde makkelijk de grond in. Het oppervlaktewater werd zo snel vervuild. Om dit tegen te gaan werden hiervoor speciale ophalers (secreetreinigers) aangesteld, die ‘s nachts de menselijke uitwerpselen moeten ophalen. Dit werd dan per boot afgevoerd naar het ‘Vuilrak’.

In de negentiende eeuw woedden veel epidemieën, zoals cholera en tyfus. Hierdoor kwam er steeds meer aandacht voor hygiëne en begon men met het aanleggen van riolen.

Maker: Cornelis Pronk (1691-1759)
Datering: 1728
Collectie: Provinciale Atlas
Nummer: NL-HlmNHA_359_002472_K
Link: http://noord-hollandsarchief.nl/beelden/beeldbank/detail/3925661a-fb8f-11df-9e4d-523bc2e286e2/media/9629f5f5-9424-9a44-c679-d12811a16bfd
Noord-Hollands Archief

Het Noord-Hollands Archief beheert de overheidsarchieven van de provincie Noord-Holland en de gemeenten Haarlem, Aalsmeer, Beverwijk, Bloemendaal, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Uithoorn, Velsen en Zandvoort. Ook particuliere- en bedrijfsarchieven worden door het Noord-Hollands Archief beheerd. 

Zelf onderzoek doen in de originele documenten? Dat kan en is nog gratis ook. Kom vooral langs! 

Heb je een opmerking over deze bron of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema?
Laat het ons weten via educatie@noord-hollandsarchief.nl.
  Gerelateerde bronnen
  Onderdeel van thema's
Trefwoorden

Geschiedenislokaal023

Secreet

Tijdvak: Tijd van pruiken en revoluties (1700 - 1800)


Omschrijving

Het ophalen en afvoeren van menselijk vuil was een groot probleem. Riolering bestond nog niet. De huizen aan de grachten en het Spaarne waren meestal voorzien van een privaat of secreet (toilet) dat direct loosde op het water (zie links op de afbeelding). Bovendien stonden er op de bruggen en langs de stadsmuren tonnen of emmers die in de gracht of in gezamenlijke beerputten of beerkuilen werden geleegd. Dit soort kuilen was echter vaak erg primitief, en de inhoud sijpelde makkelijk de grond in. Het oppervlaktewater werd zo snel vervuild. Om dit tegen te gaan werden hiervoor speciale ophalers (secreetreinigers) aangesteld, die ‘s nachts de menselijke uitwerpselen moeten ophalen. Dit werd dan per boot afgevoerd naar het ‘Vuilrak’.

In de negentiende eeuw woedden veel epidemieën, zoals cholera en tyfus. Hierdoor kwam er steeds meer aandacht voor hygiëne en begon men met het aanleggen van riolen.

Maker: Cornelis Pronk (1691-1759)
Datering: 1728
Collectie: Provinciale Atlas
Nummer: NL-HlmNHA_359_002472_K
Link: http://noord-hollandsarchief.nl/beelden/beeldbank/detail/3925661a-fb8f-11df-9e4d-523bc2e286e2/media/9629f5f5-9424-9a44-c679-d12811a16bfd

Noord-Hollands Archief

Het Noord-Hollands Archief beheert de overheidsarchieven van de provincie Noord-Holland en de gemeenten Haarlem, Aalsmeer, Beverwijk, Bloemendaal, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Uithoorn, Velsen en Zandvoort. Ook particuliere- en bedrijfsarchieven worden door het Noord-Hollands Archief beheerd. 

Zelf onderzoek doen in de originele documenten? Dat kan en is nog gratis ook. Kom vooral langs! 

Trefwoorden

dagelijks leven