Satire op de Tulpengekte

Home / Bronnen / Satire op de Tulpengekte    |    Terug

Dit schilderij genaamd 'Allegorie op de Tulpomania' weergeeft de tulpengekte. De prijzen van de Nederlandse tulpenbollen waren nog nooit zo hoog als in 1636-1637. In 1623 kostte een veel gevraagde tulpenbol ongeveer 1000 gulden. Dit is zes keer het jaarsalaris van een ambachtsman. Rond 1635 was de prijs van een zak tulpenbollen hetzelfde als een aantal grachtenpanden. De tulpenhandelaren beleefden gouden tijden en verdienden het voor die tijd kolossale vermogen van 6000 gulden per maand. In 1635 werd een koop geregistreerd van 100.000 gulden tegen een zak met 40 tulpenbollen. Het record staat op de verkoop van een tulp voor fl. 6000. Dit was de prijs van een grachtenhuis. Een paars-witte tulp bracht het volgende op: 2 karrenvrachten tarwe, 4 ossen, 8 varkens,12 schapen, 1000 pond kaas, bier, wijn en kleding.

Tegen 1636 werden tulpen op de beurs verhandeld, waardoor burgers meer kansen kregen om de bloem te verkrijgen. Ze begonnen bezittingen te verkopen om mee te kunnen doen aan de handel. Sommige handelaren verkochten de tulpen al toen ze net in de grond zaten. Dit leidde tot contracten voor toekomstige levering. Vanaf begin 1637 stegen de prijzen niet meer en enige tijd later begonnen de prijzen zelfs te dalen. Er brak paniek uit. Veel mensen bleven met contracten zitten die hun verplichtten om tulpen te kopen, ver boven de actuele prijs. Anderen, die bollen bezaten, hadden ineens bollen die nog maar een fractie waard waren van de prijs die ze ervoor hadden betaald. Duizenden mensen werden financieel te gronde gericht. Een geluk bij een ongeluk was dat rechters de tulpenhandel zagen als een gokverslaving. Dit mocht niet volgens de wet en diverse contracten werden ontbonden.

De schilder Jan Brueghel de Jonge schilderde de tulpengekte. Met dit schilderij wilde Brueghel laten zien hoe gek mensen deden tijdens de tulpomanie. Je ziet apen tulpen verkopen. Boven de apen die links aan tafel zitten te eten staat de 'viseroy' tulp afgebeeld. Links onder bij een bed van tulpen bestudeerd een aap een prijslijst van tulpen. Rechtsonder urineert een aap op tulpen. Daarboven laat een aap tulpen zien aan een potentiële koper. Voorin weegt een aap tulpenbollen (tulpenbollen werden per gewicht verkocht). Rechtsboven vindt een begrafenis plaats.

Maker: Jan Brueghel de Jonge (II)
Datering: 1640
Collectie: Oude kunst
Nummer: os 75-699
Link: http://www.franshalsmuseum.nl/nl/collectie/zoeken-de-collectie/satire-of-tulipomania-170/
Frans Hals Museum

Het Frans Hals Museum is één museum op twee locaties. Hier ontmoeten oud en nieuw elkaar. Historische werken hangen naast eigentijdse installaties en de Zeventiende eeuw komt samen met het heden. De ontmoeting tussen oude meesters en eigentijdse kunst laat je anders kijken en meer zien.

Heb je een opmerking over deze bron of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema?
Laat het ons weten via educatie@noord-hollandsarchief.nl.
  Gerelateerde bronnen
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal023

Satire op de Tulpengekte

Tijdvak: Tijd van regenten en vorsten (1600 - 1700)


Omschrijving

Dit schilderij genaamd 'Allegorie op de Tulpomania' weergeeft de tulpengekte. De prijzen van de Nederlandse tulpenbollen waren nog nooit zo hoog als in 1636-1637. In 1623 kostte een veel gevraagde tulpenbol ongeveer 1000 gulden. Dit is zes keer het jaarsalaris van een ambachtsman. Rond 1635 was de prijs van een zak tulpenbollen hetzelfde als een aantal grachtenpanden. De tulpenhandelaren beleefden gouden tijden en verdienden het voor die tijd kolossale vermogen van 6000 gulden per maand. In 1635 werd een koop geregistreerd van 100.000 gulden tegen een zak met 40 tulpenbollen. Het record staat op de verkoop van een tulp voor fl. 6000. Dit was de prijs van een grachtenhuis. Een paars-witte tulp bracht het volgende op: 2 karrenvrachten tarwe, 4 ossen, 8 varkens,12 schapen, 1000 pond kaas, bier, wijn en kleding.

Tegen 1636 werden tulpen op de beurs verhandeld, waardoor burgers meer kansen kregen om de bloem te verkrijgen. Ze begonnen bezittingen te verkopen om mee te kunnen doen aan de handel. Sommige handelaren verkochten de tulpen al toen ze net in de grond zaten. Dit leidde tot contracten voor toekomstige levering. Vanaf begin 1637 stegen de prijzen niet meer en enige tijd later begonnen de prijzen zelfs te dalen. Er brak paniek uit. Veel mensen bleven met contracten zitten die hun verplichtten om tulpen te kopen, ver boven de actuele prijs. Anderen, die bollen bezaten, hadden ineens bollen die nog maar een fractie waard waren van de prijs die ze ervoor hadden betaald. Duizenden mensen werden financieel te gronde gericht. Een geluk bij een ongeluk was dat rechters de tulpenhandel zagen als een gokverslaving. Dit mocht niet volgens de wet en diverse contracten werden ontbonden.

De schilder Jan Brueghel de Jonge schilderde de tulpengekte. Met dit schilderij wilde Brueghel laten zien hoe gek mensen deden tijdens de tulpomanie. Je ziet apen tulpen verkopen. Boven de apen die links aan tafel zitten te eten staat de 'viseroy' tulp afgebeeld. Links onder bij een bed van tulpen bestudeerd een aap een prijslijst van tulpen. Rechtsonder urineert een aap op tulpen. Daarboven laat een aap tulpen zien aan een potentiële koper. Voorin weegt een aap tulpenbollen (tulpenbollen werden per gewicht verkocht). Rechtsboven vindt een begrafenis plaats.

Maker: Jan Brueghel de Jonge (II)
Datering: 1640
Collectie: Oude kunst
Nummer: os 75-699
Link: http://www.franshalsmuseum.nl/nl/collectie/zoeken-de-collectie/satire-of-tulipomania-170/

Frans Hals Museum

Het Frans Hals Museum is één museum op twee locaties. Hier ontmoeten oud en nieuw elkaar. Historische werken hangen naast eigentijdse installaties en de Zeventiende eeuw komt samen met het heden. De ontmoeting tussen oude meesters en eigentijdse kunst laat je anders kijken en meer zien.

Trefwoorden

agrarisch
beroepen
economie
schilderkunst