Electriseermachine van Van Marum

Home / Bronnen / Electriseermachine van Van Marum    |    Terug

Kort nadat hij museumdirecteur bij Teylers Museum was geworden, kreeg Martinus van Marum het plan een grote elektriseermachine te laten bouwen. Hij hoopte daarmee onbekende elektrische verschijnselen te ontdekken.

In december 1784 was het toestel klaar. Met glasschijven van 1,85 meter was het veruit de grootste elektriseermachine ooit gebouwd. Het toestel werd opgesteld in de Ovale Zaal en kon gebruikt worden voor proeven. Tenminste, als het koud en droog genoeg was want anders werkte de machine niet.

Van Marum onderzocht de invloed van elektrische lading op verschillende materialen, planten, dieren en zelfs mensen. Na 1800 werd de machine alleen nog voor demonstraties gebruikt. Een demonstratie voor Napoleon in 1811 ging niet door omdat de lucht te vochtig was.

Korte tijd later ontdekte men dat elektriciteit stroomde en was de elektrostatica een achterhaald onderzoeksgebied. In de 20ste eeuw is de generator nauwelijks meer gedemonstreerd. Van Marum ontdekte ook geen nieuwe elektrische verschijnselen. Wél zorgde hij voor een forse schaalvergroting van bijvoorbeeld ladingsgrootte en vonklengte.

Maker: Barent de Bakker (graveur) en Wybrand Hendriks (tekenaar)
Datering: 1784 / 1784
Collectie: Teylers museum
Nummer: KG 07577a
Link: https://www.teylersmuseum.nl/nl/collectie/kunst/kg-07577a-de-electriseermachine-van-van-marum
Teylers Museum

Teylers Museum voor kunst en wetenschap is het eerste en oudste museum van Nederland. Het is bovendien het enige museum ter wereld met een authentiek gebouw en interieur uit de achttiende eeuw.

Heb je een opmerking over deze bron of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema?
Laat het ons weten via educatie@noord-hollandsarchief.nl.

Geschiedenislokaal023

Electriseermachine van Van Marum

Tijdvak: Tijd van pruiken en revoluties (1700 - 1800)


Omschrijving

Kort nadat hij museumdirecteur bij Teylers Museum was geworden, kreeg Martinus van Marum het plan een grote elektriseermachine te laten bouwen. Hij hoopte daarmee onbekende elektrische verschijnselen te ontdekken.

In december 1784 was het toestel klaar. Met glasschijven van 1,85 meter was het veruit de grootste elektriseermachine ooit gebouwd. Het toestel werd opgesteld in de Ovale Zaal en kon gebruikt worden voor proeven. Tenminste, als het koud en droog genoeg was want anders werkte de machine niet.

Van Marum onderzocht de invloed van elektrische lading op verschillende materialen, planten, dieren en zelfs mensen. Na 1800 werd de machine alleen nog voor demonstraties gebruikt. Een demonstratie voor Napoleon in 1811 ging niet door omdat de lucht te vochtig was.

Korte tijd later ontdekte men dat elektriciteit stroomde en was de elektrostatica een achterhaald onderzoeksgebied. In de 20ste eeuw is de generator nauwelijks meer gedemonstreerd. Van Marum ontdekte ook geen nieuwe elektrische verschijnselen. Wél zorgde hij voor een forse schaalvergroting van bijvoorbeeld ladingsgrootte en vonklengte.

Maker: Barent de Bakker (graveur) en Wybrand Hendriks (tekenaar)
Datering: 1784 / 1784
Collectie: Teylers museum
Nummer: KG 07577a
Link: https://www.teylersmuseum.nl/nl/collectie/kunst/kg-07577a-de-electriseermachine-van-van-marum

Teylers Museum

Teylers Museum voor kunst en wetenschap is het eerste en oudste museum van Nederland. Het is bovendien het enige museum ter wereld met een authentiek gebouw en interieur uit de achttiende eeuw.

Trefwoorden

verlichting

Nuttige websites

Bron: Een 'ongemeen groote' elektriseermachine: http://teylover.nl/teylersuniversum/index.php?m=narratio&id=9