Een beerput is een put waarin menselijke uitwerpselen en ander vuilnis worden gestort. Beer is een oud woord voor poep. Voordat er wc's kwamen die uitwerpselen konden wegspoelen naar het riool, had bijna ieder huis een beerput. Soms kon je direct boven de put gaan zitten, op een bankje met een gat erin: de zogenaamde poepdoos. Daar was dan vaak weer een klein huisje omheen getimmerd, waarin je je rustig kon afzonderen: dat noemde men dan het privaat of het secreet. Vaak gebruikte men binnenshuis trouwens ook wel een pot om uitwerpselen eerst in op te vangen, voordat ze buiten in de beerput werden gegooid. Je kon dan bijvoorbeeld op je hurken op zo'n pot gaan zitten, maar je kon ook een stoel laten maken met een gat in de zitting waar je de pot dan weer onder kon zetten: dan had je een gemakstoel of kakstoel.

Beerputten werden regelmatig leeggemaakt met behulp van een 'beeremmer' aan een lange stok. Het afval werd dan in tonnen afgevoerd naar de rand van de stad of naar de vuilnishoop. Zo belandde het meeste Haarlemse vuilnis in de zeventiende en achttiende eeuw uiteindelijk op de vuilnisbelt aan het Staten Bolwerk. Maar om allerlei redenen werden volle putten soms ook gesloten. Zodoende vind je in Haarlem bij opgravingen vaak oude beerputten, waarin nog allerlei afval is achtergebleven.

Maker: Jos Fielmich
Datering: 1982
Collectie: Beeld
Nummer: NL-HlmNHA_JosF19821221_010
Link: http://noord-hollandsarchief.nl/beelden/beeldbank/detail/fec7106c-d6e4-bf17-36eb-026bb05faa17/media/a4810a79-a50b-ff6b-4f0e-f5efe3080abe
Noord-Hollands Archief

Het Noord-Hollands Archief beheert de overheidsarchieven van de provincie Noord-Holland en de gemeenten Haarlem, Aalsmeer, Beverwijk, Bloemendaal, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Uithoorn, Velsen en Zandvoort. Ook particuliere- en bedrijfsarchieven worden door het Noord-Hollands Archief beheerd. 

Zelf onderzoek doen in de originele documenten? Dat kan en is nog gratis ook. Kom vooral langs! 

Heb je een opmerking over deze bron of een suggestie voor een nieuwe bron, onderwerp of thema?
Laat het ons weten via educatie@noord-hollandsarchief.nl.
  Gerelateerde bronnen
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal023

Beerput

Tijdvak: Tijd van televisie en computers (1950 - 2000)


Omschrijving

Een beerput is een put waarin menselijke uitwerpselen en ander vuilnis worden gestort. Beer is een oud woord voor poep. Voordat er wc's kwamen die uitwerpselen konden wegspoelen naar het riool, had bijna ieder huis een beerput. Soms kon je direct boven de put gaan zitten, op een bankje met een gat erin: de zogenaamde poepdoos. Daar was dan vaak weer een klein huisje omheen getimmerd, waarin je je rustig kon afzonderen: dat noemde men dan het privaat of het secreet. Vaak gebruikte men binnenshuis trouwens ook wel een pot om uitwerpselen eerst in op te vangen, voordat ze buiten in de beerput werden gegooid. Je kon dan bijvoorbeeld op je hurken op zo'n pot gaan zitten, maar je kon ook een stoel laten maken met een gat in de zitting waar je de pot dan weer onder kon zetten: dan had je een gemakstoel of kakstoel.

Beerputten werden regelmatig leeggemaakt met behulp van een 'beeremmer' aan een lange stok. Het afval werd dan in tonnen afgevoerd naar de rand van de stad of naar de vuilnishoop. Zo belandde het meeste Haarlemse vuilnis in de zeventiende en achttiende eeuw uiteindelijk op de vuilnisbelt aan het Staten Bolwerk. Maar om allerlei redenen werden volle putten soms ook gesloten. Zodoende vind je in Haarlem bij opgravingen vaak oude beerputten, waarin nog allerlei afval is achtergebleven.

Maker: Jos Fielmich
Datering: 1982
Collectie: Beeld
Nummer: NL-HlmNHA_JosF19821221_010
Link: http://noord-hollandsarchief.nl/beelden/beeldbank/detail/fec7106c-d6e4-bf17-36eb-026bb05faa17/media/a4810a79-a50b-ff6b-4f0e-f5efe3080abe

Noord-Hollands Archief

Het Noord-Hollands Archief beheert de overheidsarchieven van de provincie Noord-Holland en de gemeenten Haarlem, Aalsmeer, Beverwijk, Bloemendaal, Haarlemmerliede en Spaarnwoude, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Uithoorn, Velsen en Zandvoort. Ook particuliere- en bedrijfsarchieven worden door het Noord-Hollands Archief beheerd. 

Zelf onderzoek doen in de originele documenten? Dat kan en is nog gratis ook. Kom vooral langs!