Satire op de Tulpengekte

Home / Bronnen / Satire op de Tulpengekte    |    Terug

Dit schilderij genaamd 'Allegorie op de Tulpomania' weergeeft de tulpengekte. De prijzen van de Nederlandse tulpenbollen waren nog nooit zo hoog als in 1636-1637. In 1623 koste een veel gevraagde tulpenbol ongeveer 1000 gulden. Dit is zes keer het jaarsalaris van een ambachtsman. Rond 1635 was de prijs van een zak tulpenbollen hetzelfde als een aantal grachtenpanden. De tulpenhandelaren beleefde gouden tijden en verdienden het voor die tijd kolossale vermogen van 6000 gulden per maand. In 1635 werd een koop geregistreerd van 100.000 gulden tegen een zak met 40 tulpenbollen. Het record staat op de verkoop van een tulp voor fl. 6000. Dit was de prijs van een grachtenhuis. Er is vermeld dat een paars-witte tulp onder meer het volgende opbracht: 2 karrenvrachten tarwe, 4 ossen, 8 varkens,12 schapen, 1000 pond kaas, bier, wijn en kleding.

Tegen 1636 werden tulpen op de beurs verhandeld, waardoor burgers meer kansen kregen om de vel begeerde bloem te verkrijgen. Ze begonnen bezittingen te verkopen om mee te kunnen doen aan de handel. Sommige handelaren verkochten de tulpen al voordat ze gepoot werden of net in de grond zaten. Dit leidde tot contracten voor toekomstige levering. Vanaf begin 1537 stegen de prijzen niet meer en enige tijd later begonnen de prijzen zelfs te dalen. Er brak paniek uit. Veel mensen bleven met contracten zitten die hun verplichtten om tulpen te kopen, ver boven de actuele prijs. Anderen, die bollen bezaten, hadden ineens bollen die nog maar een fractie waard waren van de prijs die ze ervoor hadden betaald. Duizenden mensen werden financieel te gronde gericht. Een geluk bij een ongeluk was dat rechters de tulpenhandel zagen als een gokverslaving. Dit mocht niet volgens de wet en diverse contracten werden ontbonden.

De schilder Jan Brueghel de Jonge schilderde de tulpengekte. Hij maakte gebruik van apen, omdat apen sinds de Middeleeuwen als grappig werden beschouwd (uiterlijk stond dicht bij de mens, maar apen dachten anders dan de mens). Met dit schilder wilde Brueghel laten zien hoe gek mensen deden tijdens de tulpomanie.

Op dit schilderij zie je apen tulpen verkopen. Er is veel op dit schilderij te zien. Boven de apen die links aan tafel zitten te eten staat de 'viseroy' tulp afgebeeld. Links onder bij een bed van tulpen bestudeerd een aap een prijslijst van tulpen. Rechtsonder urineert een aap op tulpen. Daarboven laat een aap tulpen zien aan een potentiële koper. Voorin weegt een aap tulpenbollen (tulpenbollen werden per gewicht verkocht). Rechtsboven vindt een begrafenis plaats.

 

Maker: Jan Brueghel de Jonge (II)
Datering: 1640
Collectie: Oude kunst
Nummer: os 75-699
Link: http://www.franshalsmuseum.nl/nl/collectie/zoeken-de-collectie/satire-of-tulipomania-170/
Frans Hals Museum

Het Frans Hals Museum stelt zich ten doel om het publiek te informeren over, en te laten genieten van, de ongekende bloei van de schilderkunst in de Gouden Eeuw, en van de internationale ontwikkelingen in de hedendaagse beeldende kunst.

comments powered by Disqus
  Gerelateerde bronnen
  Onderdeel van thema's

Geschiedenislokaal023

Satire op de Tulpengekte

Tijdvak: Tijd van regenten en vorsten (1600 - 1700)


Omschrijving

Dit schilderij genaamd 'Allegorie op de Tulpomania' weergeeft de tulpengekte. De prijzen van de Nederlandse tulpenbollen waren nog nooit zo hoog als in 1636-1637. In 1623 koste een veel gevraagde tulpenbol ongeveer 1000 gulden. Dit is zes keer het jaarsalaris van een ambachtsman. Rond 1635 was de prijs van een zak tulpenbollen hetzelfde als een aantal grachtenpanden. De tulpenhandelaren beleefde gouden tijden en verdienden het voor die tijd kolossale vermogen van 6000 gulden per maand. In 1635 werd een koop geregistreerd van 100.000 gulden tegen een zak met 40 tulpenbollen. Het record staat op de verkoop van een tulp voor fl. 6000. Dit was de prijs van een grachtenhuis. Er is vermeld dat een paars-witte tulp onder meer het volgende opbracht: 2 karrenvrachten tarwe, 4 ossen, 8 varkens,12 schapen, 1000 pond kaas, bier, wijn en kleding.

Tegen 1636 werden tulpen op de beurs verhandeld, waardoor burgers meer kansen kregen om de vel begeerde bloem te verkrijgen. Ze begonnen bezittingen te verkopen om mee te kunnen doen aan de handel. Sommige handelaren verkochten de tulpen al voordat ze gepoot werden of net in de grond zaten. Dit leidde tot contracten voor toekomstige levering. Vanaf begin 1537 stegen de prijzen niet meer en enige tijd later begonnen de prijzen zelfs te dalen. Er brak paniek uit. Veel mensen bleven met contracten zitten die hun verplichtten om tulpen te kopen, ver boven de actuele prijs. Anderen, die bollen bezaten, hadden ineens bollen die nog maar een fractie waard waren van de prijs die ze ervoor hadden betaald. Duizenden mensen werden financieel te gronde gericht. Een geluk bij een ongeluk was dat rechters de tulpenhandel zagen als een gokverslaving. Dit mocht niet volgens de wet en diverse contracten werden ontbonden.

De schilder Jan Brueghel de Jonge schilderde de tulpengekte. Hij maakte gebruik van apen, omdat apen sinds de Middeleeuwen als grappig werden beschouwd (uiterlijk stond dicht bij de mens, maar apen dachten anders dan de mens). Met dit schilder wilde Brueghel laten zien hoe gek mensen deden tijdens de tulpomanie.

Op dit schilderij zie je apen tulpen verkopen. Er is veel op dit schilderij te zien. Boven de apen die links aan tafel zitten te eten staat de 'viseroy' tulp afgebeeld. Links onder bij een bed van tulpen bestudeerd een aap een prijslijst van tulpen. Rechtsonder urineert een aap op tulpen. Daarboven laat een aap tulpen zien aan een potentiële koper. Voorin weegt een aap tulpenbollen (tulpenbollen werden per gewicht verkocht). Rechtsboven vindt een begrafenis plaats.

 

Maker: Jan Brueghel de Jonge (II)
Datering: 1640
Collectie: Oude kunst
Nummer: os 75-699
Link: http://www.franshalsmuseum.nl/nl/collectie/zoeken-de-collectie/satire-of-tulipomania-170/

Frans Hals Museum

Het Frans Hals Museum stelt zich ten doel om het publiek te informeren over, en te laten genieten van, de ongekende bloei van de schilderkunst in de Gouden Eeuw, en van de internationale ontwikkelingen in de hedendaagse beeldende kunst.

Trefwoorden

agrarisch
economie
schilderkunst
beroepen